İstanbul'un Tarihsel Mekanları: Rehber Tur
İstanbul'da iki gününüz var ve listeniz kabarık: Ayasofya, Topkapı, sarnıçlar, surlar, Bizans kiliseleri, Osmanlı külliyeleri… Sorun mekânları bulmak değil, hangisini hangi sırayla gezeceğinizi çözmek. Aşağıda, sık sorulan soruların üzerinden giderek gerçekten yürünebilir bir rota kuruyoruz.
Önce şu soru: İstanbul tarihsel yerler listesi neden semtlere göre kurulmalı?
Çünkü şehir yatay olarak uzun, trafik ise öngörülemez. Sultanahmet'ten Kariye'ye gidip Süleymaniye'ye dönmek, aynı gün içinde iki saatinizi yalnızca ulaşıma harcatır. Bunun yerine tarihi yarımadayı üç kümeye ayırın:
- Sultanahmet çekirdeği: Ayasofya, Sultanahmet Camii, Yerebatan Sarnıcı, Topkapı Sarayı, Hipodrom alanı, Türk ve İslam Eserleri Müzesi.
- Beyazıt–Süleymaniye hattı: Süleymaniye Külliyesi, Kapalıçarşı, Rüstem Paşa Camii, Mısır Çarşısı, Bozdoğan (Valens) Kemeri.
- Surlar ve Haliç sırtı: Kariye (Chora), Fener–Balat, Tekfur Sarayı, Theodosius Surları'nın Edirnekapı bölümü.
Bir kümeyi bitirmeden diğerine geçmemek, tek başına size yarım gün kazandırır.
Adım adım rota
-
Birinci sabah: Topkapı Sarayı ile başlayın
Neden ilk sırada? Çünkü en kalabalıklaşan ve en çok zaman yiyen yer burası. Kapı açılışına yakın gidin; Harem bölümünü ayrı düşünün, çünkü ayrı bir gezi ritmi ister. Bahçeler, mutfaklar ve Bağdat Köşkü tarafı için en az iki buçuk saat ayırın. Saray çıkışında Gülhane Parkı yönüne inerseniz kalabalıktan uzaklaşıp nefes alırsınız.
-
Aynı gün öğle: Ayasofya ve Sultanahmet Camii
İkisi de ibadete açık yapılar. Bu ne demek? Namaz vakitlerinde ziyaret akışı duruyor, kıyafet düzeni gerekiyor (kadınlar için başörtüsü, herkes için diz ve omuz kapalı), ayakkabılar çıkarılıyor. Ziyaret düzeni ve üst kat girişleri zaman zaman değiştiği için o güne ait uygulamayı girişte teyit edin. Yanınıza ince bir şal ve ayakkabı poşeti almak günün en pratik hamlesi.
-
Öğleden sonra: Yerebatan Sarnıcı ve Hipodrom
Sarnıç kapalı ve serin; sıcak bir günün ortasında iyi denk gelir. Çıkışta Sultanahmet Meydanı aslında antik Hipodrom'un kendisidir: Dikilitaş, Yılanlı Sütun ve Örme Sütun aynı hat üzerinde durur. Bu hattı görmeden meydanı geçmek, Bizans katmanını atlamak olur.
-
İkinci sabah: Süleymaniye ve çevresi
Mimar Sinan'ın külliye mantığını anlamak için tek başına cami yetmez; medreseler, darüşşifa, hamam ve hazire birlikte gezildiğinde tablo tamamlanır. Avlunun Haliç'e bakan tarafı, şehrin en iyi manzara noktalarından biridir ve ücretsizdir.
-
Aynı gün: Kapalıçarşı ve Mısır Çarşısı hattı
Süleymaniye'den aşağı doğru yürüyün. Kapalıçarşı bir alışveriş yeri olduğu kadar bir bedesten mimarisidir; iç bedesten kısmını görmeden çıkmayın. Çarşının bölümlerini ve pazarlık mantığını ayrı bir rehberde daha ayrıntılı ele alıyoruz. Aşağı inerken Rüstem Paşa Camii'nin İznik çinileri, kalabalığın içinde kaçırılan bir hazine.
-
Üçüncü yarım gün: Kariye ve surlar
Sultanahmet'ten uzak olduğu için genelde listeden düşer; oysa Bizans mozaik ve fresklerinin en yoğun örneği burada. Kariye'yi gördükten sonra Edirnekapı'daki sur hattı boyunca yürüyüp Tekfur Sarayı'na uğrayabilir, oradan Haliç'e inip Fener–Balat'ta günü kapatabilirsiniz.
Pratik sorular
Müze kartı işe yarar mı?
Kaç ücretli müzeye gireceğinize bağlı. İki gün içinde Topkapı, Harem, Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Ayasofya Müzesi gibi birden fazla ücretli noktaya girecekseniz kart genelde mantıklı hale gelir. Tek bir mekân için almaya değmez. Yabancı pasaportlu ziyaretçiler için ayrı bir bilet düzeni olduğunu da unutmayın.
Hangi gün gitmemeli?
Topkapı'nın haftalık kapalı günü vardır; Cuma öğle saatleri camilerde ziyaretin durduğu zamandır. Pazar günleri Sultanahmet en kalabalık halindedir. Hafta içi sabahları her koşulda en rahat dilim.
Ulaşımı nasıl kurmalı?
T1 tramvay hattı bu rotanın belkemiği: Sultanahmet, Çemberlitaş, Beyazıt, Eminönü aynı hat üzerinde. Kariye tarafı için otobüs ya da kısa mesafeli taksi gerekir. Tek bir ulaşım kartı alıp iki kişi kullanmak mümkündür.
Sık yapılan hatalar
- Bir güne altı mekân sıkıştırmak. Topkapı ve Ayasofya tek başına yarım gün eder. Fazla doldurulan program, hiçbir yeri doğru görmemekle sonuçl